Zaboravljena baština u centru grada: Kuća umjetnika polako se urušava FOTO

Dok se broje sati do večerašnjeg otvaranja još jedne manifestacije “Dani Vlade S. Miloševića” u Banskom dvoru u Banjaluci, njegova muzej kuća iza zgrade Narodne skupštine Republike Srpske, u centru grada, broji godine svoje dotrajalosti i zapuštenosti.

Katanac na razvaljenoj ogradi, psi lutalice, smeće, slike su dvorišta i kuće u kojem je poslednje dane proveo Banjalučanin Vlado Milošević, kompozitor i etnomuzikolog, jedno od najvećih imena naše muzičke umjetnosti. Na oronulim vratima stoji natpis – “Ovdje rastu knjige”.

Gdje dovesti đake

Kako za BL portal priča profesor Saša Pavlović sa Akademije umjetnosti, kroz projekat “Muzičkim stazama Vlade Miloševića kroz Banjaluku” ovdje dovodi i učenike da im priča o životu i stvaralaštvu autora rukoveti “Pjesme sa Zmijanja” i opere “Jazavac pred sudom”, kojoj se kroz svoj rad posebno posvetio.

“Učenike ne uvodim u kuću, jer nisam siguran koliko je bezbjedna. Pokušavao sam da se ta kuća konačno dobije svoju namjenu, kao muzej. Vlado nije imao lak život niti sreće sa domom, što je najbolje opisao Ranko Risojević kroz svoje djelo “Beskućnik”. Naime, nakon nekoliko selidbi, Miloševiću kao zaslužnom građaninu dodeljena je 1978. godine kuća u ulici Maršala Tita 161, današnja kralja Petra I Karađorđevića, u kojoj je proveo posljednju deceniju života. To je bilo pod uslovom da svu svoju muzičku zaostavštinu nakon smrti ostavi etnomuzikološkom odjeljenju koje je trebalo oformiti, ali do danas se to nije ostvarilo”, priča profesor Pavlović.

Kuća je dio ambijentalne cjeline u dijelovima ulica Kralja Petra I Karađorđevića i Mladena Stojanovića, koja je odlukom Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH proglašena nacionalnim spomenikom BiH, pa zbog toga uživa najviši stepen zaštite.

Naravno, na papiru, jer sudeći po stanju u kom se nalazi, o njoj kao da niko ne brine.

“Vlado je za života obavio i dva, tri zvanična razgovora sa predstavnicima institucija kulture, u kojima ga nisu ubijedili da ne strahuje za budućnost kuće i naslijeđa nakon njegove smrti. Nažalost, strahovi Miloševića su bili opravdani, jer kao što vidite, ova kuća ni danas nije muzej”, kaže Pavlović.

Od institucije do institucije

Kuća je najprije proglašena za spomen dom i dodeljena je Muzeju Bosanske krajine, a to je današnji Muzej Republike Srpske. Međutim, objašnjava Pavlović, ubrzo im je oduzeta i dodijeljena prvo Akademiji nauka i umjetnosti Republike Srpske. Na inicijativu tadašnjeg direktora Muzeja Bosanske krajine, Vase Popovića, 1990. godine, postavlja se na spratu kuće stalna izložba tradicionalnih instrumenta iz fundusa Muzeja Republike Srpske, a čitavo prizemlje je preuređeno za potrebe rada muzeja.

“Muzej Republike Srpske brinuo se o toj kući do 2000. godine, kada je sva pokretna imovina prenesena u prostorije Muzeja i Akademije umjetnosti, gdje se nalazi spomen soba Vlade Miloševića. A spomen kuća je prešla u nadležnost grada Banjaluka”, objašnjava profesor Pavlović.

Dodaje da je velika šteta što kuća sada nije u pravoj namjeni i dobrom stanju, jer bi to bilo značajno ne samo učenicima Muzičke škole, nego i razvoju turizma u Banjaluci, a ujedno bi bio red ostvariti želju Vlade Miloševića koji je posebno zadužio ovaj grad.

Kuća ušla u Plan kapitalnih investicija grada, ali….

U Planu kapitalnih investicija grada Banjaluka iz oblasti kulture i turizma za naredne tri godine, uvršteno je devet projekata čija je procijenjena vrijednost 19,9 miliona KM. Među njima se nalazi i obnova kuće Vlade Miloševića.

Međutim, iz Gradske uprave Banjaluka za BL portal ističu da Grad nije bio predlagač.

“Odsjek za upravljanje nepokretnom imovinom Grada nije bio predlagač projekta obnove rekonstrukcije kuće Vlade Miloševića, u okviru Plana kapitalnih investicija.

Predmetnu kandidaturu koja se vodi pod statusom idejnog projekta podnijela je Turistička organizacija Banjaluke, pa se za sve detalje možete obratiti ovoj gradskoj ustanovi”, kažu iz Grada za BL portal.

U banjalučkoj Turističkoj organizaciji potvrđuju da su oni poslali prijedlog da se u Plan kapitalnih investicija uvrsti i obnova kuće Miloševića.

“Mi smo mogli samo da to predložimo, ali dalje nadležnosti nemamo. Svjesni smo značaja ove kuće, kao i stanja”, kaže za BL portal direktorica Turističke organizacija grada Banjaluka Minja Šurlan.

I, osim dana koji su mu posvećeni, a počinju večeras u 20 časova, to je zasad to što se tiče Vlade Miloševića i njegove posljednje želje.