Ruše biološke granice: Sve više žena u Srpskoj rađa prvo dijete nakon 40. godine

Da roditeljstvo ne poznaje godine i da nikada, zaista, nije kasno, svjedoče primjeri majki koje su u ovoj ulozi prvi put ostvarile u četrdesetim, pa čak i u pedesetim godinama svog života.

Desetogodišnje unakrsno poređenje podataka pokazuje koliko su se stvari u Republici Srpskoj promijenile, ili bolje rečeno pomjerile, kada je u pitanju majčinstvo.

Prosječna starost majke pri rođenju prvog djeteta u Republici Srpskoj u 2025. godini iznosila je 28,3 godine, odnosno 0,1 godinu više nego u 2024. godini. Prosječna starost majke pri rođenju prvog djeteta u 2016. godini bila je 26,9 godina, što znači da je za samo jednu deceniju starost majke prilikom rođenja prvog dijeteta porasla za 1,4 godine.

-Višegodišnji podaci nam ukazuju da roditelji odlažu rađanje djece i da se prosječna starost majki prilikom rađanja iz godine u godinu povećava. U 2025. godini u porodilištima širom Republike Srpske na svijet je došlo 8.825 živorođene djece, od čega je 3.876 prvorođenih beba. U najvećem broju slučajeva, žene koje su prvi put postale majke pripadaju starosnoj grupi od 25 do 29 godina, nakon čega slijedi starosna grupa od 30 do 34 godine – podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

U 93,4% slučajeva, žene koje su prvi put postale majke tokom 2025. godine, bile su u svojim dvadesetim ili tridesetim godinama života. Ipak, podaci govore i da je sve više primjera u kojima se to dešava u četrdesetim, pa čak i u pedesetim godinama, piše Srpskainfo.

-U toku 2025. godine 108 žena, u starosnoj grupi 40 do 44 godine, prvi put su postale majke, 15 žena iz starosne grupe 45 do 49 godina, te 3 žene iz starosne grupe 50 do 54 godine – pokazuju statistički podaci.

To je velika promjena u odnosu na 2016. godinu, kada je 55 žena u starosnoj grupi 40 do 44 godine prvi put postalo majka, te šest žena iz starosne grupe 45 do 49 godina. Slučajevi majčinstva u 50-im godina tada nisu zabilježeni, bilo da je riječ o prvorođenom, drugorođenom djetetu, ili nekom od sljedećih po redu rađanja.

-U 2025. godini, u Republici Srpskoj 126 žena starosti 40 ili više godina prvi put je postalo majka, dok je 2016. godine zabilježena 61 takva pojava. Prosta računica nam otkriva da je u toku samo jedne decenije više nego udvostručen broj žena koje su prvo dijete rodile nakon 40. godine – govore statistički podaci.

Razlozi su različiti i nisu jednostavni. Iza sve žene može da stoji dugotrajna medicinska borba za potomstvo ili kasniji pronalazak srodne duše ili potreba da se žena najprije profesionalno ostvari. I ko zna koliko još drugih razloga.

-Statistika nam egzaktno pokazuje da se granica rađanja iz godine u godinu pomjera naviše, ali nam indirektno govori i da su granice starosti redefinisane – objašnjavaju u Zavodu i dodaje da su danas žene i muškarci često u mnogo boljoj formi u poređenju sa generacijom svojih predaka.

Bolji kvalitet života, ishrana, medicinske usluge i fizička aktivnost čine da su roditelji danas, i u petoj i u šestoj deceniji, vitalni i sposobni da isprate zahtjeve koji se tiču odrastanja djeteta.

-Iako majčinstvo u 50-im godinama nema značajan uticaj na demografsku sliku u Republici Srpskoj, ono je individualno posmatrano neprocjenjivo, a medicinski gledano zapanjujuće. Neprocjenjivo i zapanjujuće zato što predstavlja simbol lične borbe i pobjede i istinski dokaz da nikada, zaista, nije kasno – zaključak je Republičkog zavoda za statistiku.