top of page

Bolesti koje možete da naslijedite od roditelja: Evo kako da ih prepoznate na vrijeme

Ove pet bolesti mogu da budu nasljedne!



Genetika igra veliku ulogu po pitanju nasljeđivanja određenih karakteristika naših roditelja. Od DNK hromozoma zavisi koju boju očiju, kose ili oblik nosa ćemo naslijediti. Osim fizičkih osobina, određeni geni su zaslužni za nasljedne bolesti i poremećaje.


Takođe, to ne mora da bude pravilo. Samo zato što imate genetsku predispoziciju za neku bolest ne znači da ćete je dobiti, kaže Meri Freivogel, predsjednica američkog Nacionalnog društva genetskih savjetnika.


"Vaše okruženje, porodična istorija, životne navike, pa čak i čista šansa takođe igraju ulogu“, kaže ona.


Evo nekoliko bolesti i poremećaja koji su nasljedni i na koje možete da utičete na vrijeme:


1. Bolesti srca


Svi znamo da nezdrava hrana, manjak kretanja i pušenje mogu negativno da se odraze na zdravlje našeg srca. Značajna studija iz 2016. godine koja je obuhvatala više od 55.000 učesnika koja je objavljena u "The New England Journal of Medicine" otkrila je koliko su te navike bile kritične za ljude koji su imali genetski rizik od srčanih bolesti.


2. Rak debelog crijeva


Testiranje na adenomatozne polipe može da vam pomogne da saznate da li ste u povećanom riziku od raka debelog crijeva. Takvi polipi mogu da se razviju u vašem debelom crijevu tokom tinejdžerskih godina, ali postaju maligni kada se približite 40. Čak jedan od pet ljudi koji dobiju bolest je u srodstvu sa nekim ko ju je imao, prema Američkom društvu za rak.


"Ljudi obično počinju da se testiraju na rak debelog crijeva sa 50 godina, ali ako imate porodičnu istoriju raka debelog crijeva ili polipa, trebalo bi ranije da se pregledate", dodaju ljekari.


3. Celijakija


Prema Fondaciji za celijakiju, jedan od 10 ljudi sa srodnikom u prvom stepenu sa ovom bolešću (što znači roditelj, dijete ili brat ili sestra) imaju rizik da je i sami dobiju, pošto postoje geni povezani sa celijakijom.


Za razliku od ljudi sa intolerancijom koji se suočavaju sa privremenim problemima sa varenjem nakon jedenja glutena, pacijenti sa celijakijom koji unose pšenični protein doživljavaju ozbiljne probleme u tankom crijevu.


4. Povišeni holesterol


Nažalost, o pivišenom holesterolu mnogi počinju da razmišljaju tek kada bliska osoba doživi srčani udar. Ljudi sa genetskim poremećajem zvanim porodična hiperholesterolemija imaju povišeni nivo "lošeg" holesterola od rođenja i 20 puta su u većem riziku od ranih srčanih bolesti, uključujući srčani i moždani udar.


"Povišeni holesterol je najčešći genetski uzrok ranog srčanog oboljenja, ali ranim lečenjem rizik pojedinca može da se smanji za 80 procenata", kaže Daniel Rader, profesor na Medicinskom fakultetu u Pensilvaniji.


5. Depresija


I dan-danas, u 21. vijeku, naučnici i dalje istražuju nasljedne faktore mentalnih stanja i poremećaja. Samo zato što neko u vašoj porodici ima depresiju ne znači da ćete i vi, ali je vjerovatnije da ćete je imati ako je ona kroz porodicu bila učestalija.

bottom of page